Masz czterdzieści kilka lat, nadal miesiączkujesz i menopauzę odkładasz w myślach do szufladki „daleka przyszłość”. Gorszy sen tłumaczysz pracą, rozkojarzenie nadmiarem spraw, a brak cierpliwości tym, że dawno nie odpoczywałaś. Każde z tych wyjaśnień może być prawdziwe. W tym samym czasie mogą już jednak zachodzić zmiany hormonalne związane z perimenopauzą – nawet jeśli do ustania miesiączki zostało kilka lat.
Kiedy zaczyna się perimenopauza?
Najczęściej po czterdziestce, choć u części kobiet pierwsze zmiany pojawiają się już pod koniec trzydziestki. Nie musi być to moment, gdy miesiączki zaczynają zanikać. Możesz nadal regularnie miesiączkować i już odczuwać objawy związane ze zmianami hormonalnymi. To właśnie ten okres przejściowy nazywamy perimenopauzą.
Sama menopauza to moment ostatniej miesiączki – ten „jeden dzień”, o którym pisałam w jednym z ostatnich artykułów (przeczytaj TUTAJ). Możemy go wskazać dopiero po dwunastu miesiącach bez kolejnego krwawienia, o ile jego brak nie ma innej przyczyny. Mówimy wtedy o rozpoczęciu postmenopauzy.
Jakie są pierwsze objawy perimenopauzy?
Często pierwszą wskazówką jest zmiana dotychczasowego rytmu miesiączek: cykle skracają się albo wydłużają, a krwawienia stają się inne niż wcześniej. Nie u każdej kobiety kolejne objawy pojawiają się jednak w tej samej kolejności i z podobnym nasileniem.
Sen może stać się mniej spokojny. Trudniej zasnąć, częściej budzisz się w nocy albo nad ranem. Czasem wybudzają Cię nocne poty, ale problemy ze snem mogą pojawiać się również bez nich. Ten wątek rozwinęłam w tekście „Co perimenopauza robi ze snem?”.
Trudniej też zebrać myśli. Bezskutecznie szukasz dobrze znanego Ci słowa, trudniej Ci się skupić albo wracasz do początku przeczytanego przed chwilą akapitu. Tak może wyglądać mgła mózgowa – określenie trudności z pamięcią i koncentracją, które część kobiet zauważa w tym okresie.
Oprócz tego możesz zauważyć bóle stawów, suchość skóry czy zmianę sylwetki. Na domiar złego, możesz częściej czuć rozdrażnienie lub niepokój. Zdarza się też obniżenie nastroju. Jeśli wcześniej potrafiłaś przewidzieć trudniejsze dni na podstawie cyklu, teraz ten kalendarz może być mniej pomocny.
Nie musisz jednak doświadczać wszystkich tych zmian. U części kobiet są one łagodne; u innych wyraźnie utrudniają codzienne życie.
Dlaczego objawów perimenopauzy jest tak dużo?
Sen, pamięć, stawy, skóra i nastrój wyglądają jak zbiór przypadkowych dolegliwości, ale wiele z nich ma wspólny mianownik: estrogen. Ten hormon działa przez receptory, które znajdują się nie tylko w narządach rozrodczych, ale także w mózgu, kościach, stawach, mięśniach, skórze i naczyniach krwionośnych.
Kiedy więc poziom estrogenu zaczyna się wahać, odczuwasz to w wielu miejscach jednocześnie – stąd tak długa i tak różnorodna lista objawów.
Ile trwa perimenopauza?
Perimenopauza zwykle trwa kilka lat – często od czterech do ośmiu, choć może też krócej lub dłużej. Ten czas nie musi oznaczać stale nasilających się dolegliwości. Czynność jajników wygasa stopniowo, a poziom estrogenów po drodze mocno się waha – może spadać, znów rosnąć, a chwilami być nawet wyższy niż wcześniej. Coraz częściej zdarzają się też cykle bez owulacji.
Samopoczucie także może się zmieniać, a spokojniejszy miesiąc nie musi oznaczać końca zmian. Również ostatnia miesiączka nie wyznacza dnia, w którym dolegliwości znikają – część może utrzymywać się jeszcze po menopauzie.
Jak odróżnić perimenopauzę od depresji i wypalenia?
Kiedy gorzej śpisz, trudno Ci się skupić i coraz mniej rzeczy sprawia przyjemność, łatwo pomyśleć o przeciążeniu lub wypaleniu. Perimenopauza może być częścią wyjaśnienia, ale nie wyklucza innych trudności. W tym okresie zwiększa się również podatność na depresję.
Przy wypaleniu zawodowym istotny jest związek z przewlekłym stresem w pracy: wyczerpaniu towarzyszą rosnący dystans do pracy i poczucie mniejszej skuteczności. Depresja może obejmować różne sfery życia, także te, które wcześniej dawały radość. Z kolei zmiany miesiączek czy nocne poty są dodatkowymi wskazówkami, by podczas konsultacji z lekarzem porozmawiać również o perimenopauzie. Te doświadczenia mogą się na siebie nakładać.
Jeśli obniżony nastrój lub utrata zainteresowań utrzymują się przez większość dnia, niemal codziennie, przez co najmniej dwa tygodnie, warto porozmawiać ze specjalistą. Nie musisz samodzielnie rozstrzygać, czy to hormony, czy depresja, zanim zgłosisz się po pomoc.
Jak zadbać o siebie w perimenopauzie?
Joga, medytacja czy spokojny oddech mogą być sposobem na odpoczynek i rozluźnienie. Więcej o tym, jak zadbać o siebie w tym okresie, opowiem na bezpłatnej masterklasie „Menopauza to jeden dzień – jak zadbać o siebie w perimenopauzie i po menopauzie”, na którą zapraszam Cię w poniedziałek 19 października o 19:00.
Uporządkujemy to, co zmienia się na kolejnych etapach i porozmawiamy o tym, jak zadbać o siłę oraz sprawność na kolejne lata.
Chcę się zapisać >>
Ten artykuł ma charakter edukacyjny; rozpoznanie przyczyn dolegliwości i dobór leczenia należą do lekarza.
